Yatak Yaralarına Dikkat!

Yatak yaraları ilerki yaşlarda birçok insanın korkulu rüyası haline gelebiliyor. Yatak yaralarının açılmasında ise çevresel birçok etki rol oynayabiliyor. Özellikle yaşlanan nüfusumuzla birlikte yatak yaralarının da arttığını belirten Yara Bakım Hemşiresi Deniz Yahcı, yatak yaraları konusunda önemli noktalara değindi.

Yara tedavisi konusunda birçok branşın aynı anda kuvvet vermesi sayesinde kronik yara tedavisinde başarının arttığını belirten Deniz Yahcı, artan yaş oranı, demans ve alzheimer gibi etmenlerden dolayı bası yarası (yatak yarası) vakalarının da arttığının altını çiziyor. Yatak yaralarını önleme adına ise şunları sıralıyor;

Yatak yaralarından önemli noktalardan biri hastaya pozisyon verilmesi

“Yatak yaralarından önemli noktalardan biri hastaya pozisyon verilmesi. Yatak yaraları hastaların özellikler dirsek, kuyruk sokumu, topuklar, kafa arkası ve sağ veya sol bölgelerinde kemik çıkıntılarının olduğu bölgelerde daha çok görülüyor. Kas dokusunun daha az olduğu bu bölgeler uzun süre basıya, oksijensizliğe maruz kaldığı için yatak yaraları oluşuyor. Dokular iyi beslenemediği için canlılığını kaybetmeye başlıyor. Ölü dokularda ise enfeksiyonlar daha hızlı yayılıyorlar. Hastalar ise çoğu zaman 1 gecede kocaman bir yara açıldı bu nasıl oldu gibi problemlerle karşı karşıya kalıyorlar. Bu problemi çözmek adına o bölgedeki basıyı ortadan kaldırarak dokunun beslenmesinin sağlanması gerekiyor.

Hastanın pozisyonunun en fazla 2 saatte 1 değiştirilmesi gerekiyor. Hastalar pozisyonlarını değiştiremedikleri ve uzun süre aynı pozisyonda kaldıkları için hızlı bir şekilde yatak yaraları oluşuyor. Böyle durumlarda oradaki basıncı azaltacak özel donanımlı yataklar, özel ürünler kullanabilir ya da hastayı 2 saatte 1 çeşitli açılarda pozisyonlayarak yatak yaralarını önleyebiliriz. Bu pozisyonların açıları dönem dönem değişebiliyor. Hastanın yatağa temas eden vücut bölgeleri ve yan yatan hastada dizler gibi vücudun birbirine temas eden bölgeleri kızarıklık açısından sık sık kontrol edilmelidir. Geçmeyen kızarıklığın basınç ülserinin başlangıç aşaması olduğu unutulmamalıdır.

Hasta sırt üstü pozisyonda ya da oturur pozisyonda ise topuklardaki basıyı ortadan kaldırmak için mutlaka bacakların altına, yan yatan hastada ise dizlerin arasına yastık konulmalıdır.” diyor.

Yataklarda hava akımı önemli

Basınç azaltıcı birçok modern yatakların artık mevcut olduğunu açıklayan Deniz Yahcı;”Eskiden baklava dilimli havalı yataklar önerilirken artık onları önermiyoruz.
Araştırmalar sonrası bu yatakların bası yaralarında yararı olmadığını öğrendik. Biz hastanın hava sirkülasyonu olan bir yatakya yatması gerekiyor. Boru tipi yataklarda hava dolaşımından dolayı kan dolaşımınında artmasıyla yaraların açılması bir nebze engelleniyor. Bu demek değildir ki havalı yatak aldık ve yatak yarası oluşmayacak.
Yara açılmasında çevre en büyük etkenlerdendir,

• Basınç
• Sürtünme
• Yırtılma
• Isı
• Nem (cildin ıslak kalması)
• Temizlik eksikliği
• Bakım ve davranış hataları (yatma ve oturma pozisyonunun yanlış olması)
• Yardımcı malzemeler
• İlaçlar

gibi etmenler yüzünden bası yaraları oluşabilir.

Yatak yaralarının tedavisinde bir ya da birçok kombine tedavi yöntemi kullanıldığını belirten Deniz Yahcı, bu yöntemlerin yaraya ve hastaya göre değiştiğini söylerken,
Negatif basınç, modern yara bakım ürünleri ve kök hücre tedavisinin ise bunlardan birkaçı olduğuna açıkladı.