Corona İle Mücadelenin Baş Düşmanı: “Bana Bir Şey Olmaz” Sendromu

Türkiye’de corona virüsü vaka sayısındaki artışla birlikte vatandaşlar da salgınla mücadeledeki tedbirlerini arttırmaya başladı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erol Özmen, sokaklarda ‘bana bir şey olmaz’ mantığıyla hareket eden bir çok insanın ortaya çıktığını belirterek bu insanların salgınla mücadelede sıkıntı yaratabileceğinin altını çizdi.

Kendilerini Süperman olarak görüyorlar

Somut tehlike karşısında önlem almayanların varlığının çok şaşırtıcı olduğunu kaydeden Prof. Dr. Özmen, “Aslında buna kendini kandırma sendromu diyebiliriz. Açıkça insanların kendilerini kandırdığını görüyoruz. Her insanın içinde bir korku var. Korku derken ölüm korkusu, yaralanabileceği, incinebileceği, hastalanabileceği korkusu. Bazı insanlar için bu bilinç dışı düzeyde çok korkunç, çok ürkütücü geliyor. Bu korkuyu aşmak için bir çeşit savunma düzeneği olarak ‘bana bir şey olmaz’ düşüncesine sığınıyorlar. Yani adeta kendilerini kandırıyorlar. Sanki kendilerini bir Süperman gibi veya bir çizgi film kahramanı gibi düşünmeye başlıyorlar. Böyle düşündüğün zaman iş rahat. Başına bir şey gelse bile gayet güzel aşacağını varsayıyorsun, bir şey olmayacağını düşünüyorsun. Dolayısıyla işin psikoloji mekanizması aslında bu şekilde yürüyor” ifadelerini kullandı.

Bazı insanlar asla hastalanmayacağını düşünüyor

Bazı insanların asla hastalanmayacağını düşündüğünü kaydeden Özmen, bunun da insanın kendisine olan aşırı güvenden kaynaklandığını dile getirdi. Özmen, aşırı güven duygusunun özellikle narsist kişiliğe sahip insanlarda sık görüldüğünü belirterek, “Bazı insanlar hastalandıklarında şaşırıyorlar. ‘Ya nasıl olur, ben nasıl hastalanırım’ diye. Narsist insan kendisini diğer insanlardan farklı gördüğünü için hastalanmayacağını zannediyor ve hastalandığı zaman şaşırıyor. Bazı insanlarda da bu düşüncenin ‘bana bir şey olmazın’ şekilde oluştuğunu düşünüyorum” dedi.

Bu insanlardan uzak durun

‘Bana bir şey olmaz’ diyen insanlardan uzak durulması gerektiğini belirten Özmen açıklamasında şu ifadelere yer verdi; “Bana bir şey olmaz diyen insanların bir kısmını değiştirmek mümkün. Ama bir kısmını değiştirmek mümkün değil. Değiştirilmesi mümkün olanlara, mümkün olduğu kadar ulaşmak, bilgi vermek yetkililer tarafından çok önem taşıyor. Ama hiçbir şekilde değiştirilemeyenlere de ne yazık ki bazen polisiye tedbir almak gerekiyor. Özellikle ‘Bana bir şey olmaz’ diyen insanlardan uzak durmak gerekiyor. Mesafeli olmakta fayda var. Bazı hastalar bu kaygıyı aşabilmek için kendilerinde hiçbir hastalık olmadığı, kanser olmadığı gibi bir inanca sığınıyorlar. O zaman ölüm korkusunu biraz ertelemiş, geriye atmış oluyorlar. Çünkü ölümün yakın olduğunu düşünmek çok kaygı verici bir şey.”

Polisiye tedbirler alınabilir

Corona virüsünün kendisinde ölümcül bir sonuç yaratacağını düşünülmesinin bazı insanları bilinç dışı olarak ürküttüğünü belirten Prof. Dr. Özmen, “Kader biraz yanlış yorumlanıyor. Gerekli önlemleri alacaksın, başına geleni kabulleneceksin teslimiyetçi bir şekilde. Ama bizde nasıl anlaşılıyor? Hiçbir şey yapmadan beklemek gibi algılanıyor. Corona virüsünün kendisinde ölümcül bir sonuç yaratacağını düşünmek bazı insanları bilinç dışı olarak çok ürkütüyor. Bu korkuyu aşmak için ‘bana bir şey olmaz’ duygusuyla hareket ediyor. Aslında derinlerde tam tersi söz konusu. Büyük bir korku var ve o korkuyu aşmak için bu şekilde davranıyor. Tabi o kişinin o bilinç dışı korkusuna kolayca kişinin kendisinin veya bir başkasının ulaşması da mümkün değil. Burada yapılması gereken mümkün olduğu kadar bilgilendirmek. Bilgilendirerek değişebilecekleri değiştirmeye çalışmak. Değişmeyen ve hala bir şey olmaz diye davrananlardan da uzak durmak, mesafeli olmak, daha ötesi çok mecbur kalındığında da polisiye tedbirler almak gerekebiliyor” ifadelerini kullandı.