Alışkanlıkları Değiştirmek İçin 21 Gün Yeterli Değil

Her gün diş fırçalamaktan sabah kahvesine hepimizin günlük rutininin bir parçası olan düzinelerce alışkanlığı var. Haftada bir spor salonuna gitmek gibi alışkanlıklar gayet güzel ama günde bir paket sigara içmek ya da sık sık yemek sipariş etmek gibi alışkanlıklar olmasa daha iyi.

Alışkanlıklarımızın bize uzun vadede ciddi etkileri olduğunu bildiğimiz için bunları düzenlemek ve şekillendirmek istiyoruz. Bu iş için bir sürü akıllı telefon uygulaması var. Bunların çoğu, bir alışkanlığın oluşması için 21 gün gerektiği varsayımıyla hazırlanmış. Bu rakam, 1960’ta Maxwell Maltz adlı bir estetik cerrahın yazdığı Psycho-Cibernetics adlı kitapta, hastalarının yeni yüzlerine alışmalarının yaklaşık 21 gün sürdüğünü söylemesiyle ortaya çıkmış. Ancak alışkanlık edinmekle bir görüntüye alışmak tam olarak aynı şey değil.

2009’da Londra College Üniversitesi tarafından 96 kişiyle yapılan bir araştırmaya göre yeni bir alışkanlık edinmek için gereken ortalama süre 66 gün. Bazı katılımcıların 18 günde de yeni alışkanlıklar edinebildiği görülürken kimilerinde bu sürenin 254 günü bulabildiği kaydedildi. Yani genellikle yeni bir alışkanlık edinmek 21 günden çok daha fazla sürüyor. Eğer bu rakamı dikkate alıp 21 günde bir alışkanlık edinmeye (ya da alışkanlığınızdan kurtulmaya) çalıştıysanız başarısız olmuş olma ihtimaliniz yüksek. Ama sorun iradenizde değil sadece yanlış bilgilendirilmiş olmanızda. Tek yapmanız gereken, daha uzun süre boyunca alışkanlığınızı değiştirmek için kendinizi zorlamak. Ortalama 66 gün içinde, artık üzerine düşünmeden yeni alışkanlığınızı gerçekleştirmeye başladığınızı göreceksiniz. (Bazı kişilerde sürenin 66 günden daha fazla sürdüğünü unutmamak gerek.)

Eski alışkanlıklar zor unutuluyor

Özellikle yeni bir alışkanlık edinmekten ziyade, mevcut bir alışkanlıktan kurtulmaya çalışıyorsanız bu işlemin daha uzun sürdüğünü bilmeniz gerek. Örneğin sigarayı bırakmak istiyorsanız, bu alışkanlığınızı tamamen ortadan kaldırmak yerine, başka bir şeye yönelmeniz daha doğru olabilir. Nikotin sakızları ya da nefes cihazları kullanmak, benzer bir yöntem içerdiği için sigara içme alışkanlığının yerini kolayca alabilir. Sadece, yeni alışkanlığınızın da kötü bir alışkanlık olmamasına gayret edin. Mesela sigarayı bırakan çoğu kişi, ağzındaki boşluk hissini yemek yiyerek doldurmaya çalışıyor. Bu yüzden çok fazla abur cubur yemek gibi yeni bir kötü alışkanlığa sahip oluyorlar.

Psikolog Timothy Pychyl “Bir alışkanlıktan kurtulmak aslında yeni bir alışkanlık edinmek demek. Eski alışkanlığınızın beyninizdeki sinirsel izi hala yerinde duruyor ama siz ondan daha etkili yeni bir iz oluşturursanız eski iz artık kullanılmamaya başlar.” diyor. Bir alışkanlığa ne kadar uzun süredir sahipseniz izin de o kadar kalıcı olduğunu unutmayın. Bu yüzden eski alışkanlıkları ortadan kaldırmak daha zordur. Ancak yeterince uzun süre gayret ederseniz unutulmayacak bir alışkanlık yok. Sadece sabretmeye devam edin.